Lên cao tốc ở nút giao QL39, xuống ở đâu: làn tăng tốc, nhập làn, làn giảm tốc và lỡ lối ra thì làm gì
Cập nhật: 31/10/2026. Áp dụng Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 36/2024/QH15 (đã sửa bởi Luật 118/2025/QH15) và Nghị định 168/2024/NĐ-CP (đã sửa bởi Nghị định 238/2026/NĐ-CP).
Anh Tuấn ở Yên Mỹ mới lấy bằng, lần đầu tự lái lên cao tốc Hà Nội – Hải Phòng ở nút giao Quốc lộ 39 để đi Hà Nội. Xe vào nhánh dẫn, bên trái là dòng xe đang chạy rất nhanh. Anh lúng túng: dừng lại chờ, hay đạp ga chen vào?
Tình huống minh họa: nhân vật và sự việc là giả định. Mọi mức phạt, điều khoản trong bài là quy định thật, có dẫn nguồn.
Trả lời nhanh: Không dừng, không chen. Luật bắt buộc bật xi nhan, nhường xe đang chạy trên cao tốc, chạy hết làn tăng tốc rồi mới nhập vào làn sát bên phải. Khi ra, xem biển chỉ dẫn, chuyển dần sang phải và đi vào làn giảm tốc. Ô tô vào, ra cao tốc sai quy định bị phạt 4 – 6 triệu đồng, trừ 2 điểm; lỡ lối ra mà lùi hoặc quay đầu bị phạt 30 – 40 triệu đồng, trừ 10 điểm.
Bước 1: Trên nhánh dẫn, làn tăng tốc là để tăng tốc
Điểm a khoản 1 Điều 25 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ quy định: trước khi nhập vào làn đường của cao tốc phải có tín hiệu xin vào, phải nhường đường cho xe đang chạy trên đường, quan sát xe phía sau bảo đảm khoảng cách an toàn mới nhập vào làn sát bên phải; nếu có làn tăng tốc thì phải cho xe chạy trên làn đó trước khi nhập.
Nghĩa là: xe đang chạy trên cao tốc được đi trước; xe vào nhập làn sát bên phải, không cắt thẳng sang làn giữa; làn tăng tốc để lấy đủ tốc độ trước khi nhập, chạy chậm rồi nhập làn dễ khiến xe trên làn chính phải phanh gấp. Theo khoản 3 Điều 9 Thông tư 38/2024/TT-BGTVT, tốc độ khai thác tối thiểu trên cao tốc là 60 km/h (cao tốc có tốc độ thiết kế 60 km/h thì theo phương án tổ chức giao thông được duyệt), nên khi nhập làn xe nên tiến gần mức đó.
VOV Giao thông (17/5/2025) dẫn ý kiến TS Phan Lê Bình: nhập làn "có thể xem là một trong những hoạt động lái xe có rủi ro cao nhất". Cũng bài này, PGS.TS Vũ Hoài Nam (Trường Đại học Xây dựng Hà Nội) khuyên xi nhan, nhìn gương trái, chớm sang làn thì nhìn gương lần hai và ngoái cổ kiểm tra.
Bước 2: Đã vào cao tốc, chuyển làn cũng phải đúng luật
Vào được làn bên phải rồi, nếu muốn vượt, anh Tuấn phải xi nhan, chỉ chuyển sang một làn liền kề mỗi lần và giữ khoảng cách với xe xung quanh. Từ 15/8/2026, Nghị định 238/2026 bổ sung vào điểm g khoản 5 Điều 6 Nghị định 168/2024 hành vi chuyển làn "không bảo đảm khoảng cách an toàn với xe phía trước, xe phía sau, xe hai bên". Trên cao tốc, nhóm lỗi chuyển làn này bị phạt 4 – 6 triệu đồng, trừ 2 điểm.
Làn dừng khẩn cấp không phải chỗ để chạy tiếp cho đến khi có khe nhập làn. Điểm c khoản 1 Điều 25 Luật cấm cho xe chạy ở làn dừng xe khẩn cấp và phần lề đường.
Bước 3: Sắp tới lối ra, chuyển dần sang phải từ sớm
Điểm b khoản 1 Điều 25 Luật yêu cầu: khi chuẩn bị ra khỏi cao tốc phải quan sát biển báo chỉ dẫn, chuyển dần sang làn sát bên phải; nếu có làn giảm tốc thì phải đi trên làn đó trước khi ra.
Hiểu đơn giản: nên giảm tốc trên làn giảm tốc, hạn chế phanh trên làn chính. Bài VOV Giao thông nói trên (ý kiến PGS.TS Vũ Hoài Nam) khuyên chọn làn sát dải dừng khẩn cấp và chuyển làn khi biển báo lối ra xuất hiện, khoảng 1 – 2 km trước lối ra. Biết trước mình xuống ở nút nào (xem bài Từ Yên Mỹ đi Hải Phòng: cao tốc hay QL5, nút giao nào) giúp không phải cắt ngang nhiều làn vào phút cuối.
Bước 4: Lỡ qua lối ra: đi tiếp, không lùi, không quay đầu
Đây là lúc dễ phạm lỗi nặng nhất. Khoản 4 Điều 15 Luật cấm quay đầu xe trên đường cao tốc; khoản 2 Điều 16 cấm lùi xe trên đường cao tốc. Ô tô đi ngược chiều, lùi xe, quay đầu xe trên cao tốc bị phạt 30 – 40 triệu đồng (điểm đ khoản 11 Điều 6 Nghị định 168/2024) và trừ 10 điểm giấy phép lái xe.
Dừng ở làn khẩn cấp để "tính đường" cũng không được: luật chỉ cho dừng ở đó khi xe gặp sự cố kỹ thuật hoặc bất khả kháng (khoản 2 Điều 25). Dừng, đỗ trên cao tốc không đúng nơi quy định bị phạt 12 – 14 triệu đồng, trừ 6 điểm.
Cách đúng: đi tiếp tới nút giao kế tiếp, ra khỏi cao tốc rồi quay lại. Chi tiết các lỗi quay đầu, lùi xe ở đường thường có trong bài Quay đầu, lùi xe sai chỗ.
Điều ít người biết: lỗi vào, ra cao tốc có mức phạt riêng
Nhiều người nghĩ nhập làn ẩu chỉ là "thiếu kinh nghiệm". Thực tế, Nghị định 168/2024 có hẳn một lỗi riêng: "Không tuân thủ quy định khi vào hoặc ra đường cao tốc" (điểm d khoản 5 Điều 6), ô tô bị phạt 4 – 6 triệu đồng, trừ 2 điểm. Nếu lỗi này gây tai nạn, mức phạt lên 20 – 22 triệu đồng (điểm b khoản 10 Điều 6), trừ 10 điểm. Nghị định 238/2026 không sửa hai điểm này.
Bảng tra nhanh: ô tô vào, ra cao tốc
| Hành vi | Mức phạt ô tô | Trừ điểm GPLX | Căn cứ (Điều 6 NĐ 168/2024) |
|---|---|---|---|
| Không tuân thủ quy định khi vào hoặc ra cao tốc; chạy ở làn dừng khẩn cấp, phần lề cao tốc | 4 – 6 triệu đồng | 2 điểm | Điểm d khoản 5 |
| Chuyển làn sai nơi, không xi nhan, chuyển nhiều làn một lúc, không bảo đảm khoảng cách an toàn khi chạy trên cao tốc | 4 – 6 triệu đồng | 2 điểm | Điểm g khoản 5 (sửa bởi NĐ 238/2026) |
| Dừng, đỗ trên cao tốc không đúng nơi quy định | 12 – 14 triệu đồng | 6 điểm | Điểm c khoản 7 |
| Vi phạm điểm d khoản 5 mà gây tai nạn giao thông | 20 – 22 triệu đồng | 10 điểm | Điểm b khoản 10 |
| Lùi xe, quay đầu, đi ngược chiều trên cao tốc | 30 – 40 triệu đồng | 10 điểm | Điểm đ khoản 11 |
Quay lại nhánh dẫn ở nút giao Quốc lộ 39
Nếu làm lại, anh Tuấn chỉ cần xi nhan trái ngay trên làn tăng tốc, tăng ga đều, nhường xe đang chạy rồi nhập vào làn phải. Việc cần làm:
- Xem trước trên bản đồ nút giao lên và nút giao xuống.
- Lỡ lối ra thì đi tiếp tới nút sau, tuyệt đối không lùi, không quay đầu.
- Ôn thêm tốc độ, khoảng cách an toàn trong bài Lái xe trên cao tốc.
Nếu chưa quen tự lái cao tốc, có thể đặt Taxi Yên Mỹ đi Hà Nội: giá theo km, chốt giá trước khi đi, tài xế gọi trước khi đến.
Bài viết tổng hợp để tham khảo, theo văn bản đang có hiệu lực tại thời điểm cập nhật. Khi cần dùng cho việc pháp lý, hãy đối chiếu văn bản gốc.
Nguồn tham khảo:
- Cổng TTĐT Chính phủ: Văn bản hợp nhất Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ (có sửa đổi của Luật 118/2025/QH15), bản PDF
- Xây dựng chính sách, pháp luật (Báo Điện tử Chính phủ): Toàn văn Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ
- Cổng TTĐT Chính phủ: Nghị định 168/2024/NĐ-CP
- Cổng TTĐT Chính phủ: Nghị định 238/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 168/2024/NĐ-CP
- Diễn đàn Doanh nghiệp: Chú ý quy định mới về giao thông cao tốc dịp Tết (18/01/2025)
- Thư viện pháp luật: Tốc độ tối thiểu cho phép khai thác trên đường cao tốc (Điều 9 Thông tư 38/2024/TT-BGTVT)
- VOV Giao thông: Nguy hiểm từ việc tách nhập làn trên cao tốc (17/5/2025)
- Tin nhanh chứng khoán: Bộ GTVT ủng hộ Hưng Yên hoàn thiện nút giao Tân Phúc – Bãi Sậy (14/9/2021), danh sách nút giao thiết kế của cao tốc
